Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w terapii biofeedback

Tak, metoda neurofeedback jest bezpieczna. Podstawową zaletą metody jest to, że jest ona bezinwazyjna. Kolejnym czynnikiem zapewniającym bezpieczeństwo pacjenta jest urządzenie pomiarowe, które zasilane jest z własnego źródła zasilania w postaci baterii o napięciu 3V. Dane pomiarowe wysyłane są za pomocą łączności bezprzewodowej, tak więc urządzenie jest całkowicie odseparowane galwanicznie od jakiejkolwiek sieci elektrycznej. Elektrody które mocuje się na głowie osoby trenującej służą wyłącznie do pomiaru fal mózgowych i nie są na nie podawane żadne impulsy elektryczne. Żel, który jest stosowany do przyklejania elektrod jest bezzapachowy, hipoalergiczny i zmywalny przy pomocy zwykłej wody.

Jeżeli mamy na myśli czas trwania pojedynczej sesji, to czas treningu dzieci młodszych raczej nie przekracza 30 minut. Dłuższe treningi małych dzieci mogłyby być za bardzo dla nich męczące i powodować słabe postępy w terapii. Dla starszych dzieci, młodzieży i dorosłych standardowy czas treningu wynosi około 60 minut. Oczywiście docelowy czas trwania sesji treningowej ustalany jest indywidualnie z każdym klientem na początku terapii.

Czas trwania terapii będzie zależny od następujących czynników:

• Rodzaju i stopnia zaburzenia
• Ilości zaburzeń
• Zaangażowania i motywacji osoby trenującej
• Wsparcia ze strony rodziny
• Indywidualnej zdolności uczenia się
• Wieku osoby trenującej (z wiekiem plastyczność mózgu się zmniejsza)
• Częstotliwości treningów (liczba sesji treningowych w tygodniu)
• Ciągłość treningów (dłuższe przerwy w treningach szczególnie na początku terapii powodują wydłużenie czasu terapii)
• Równoległe uczęszczanie na dodatkowe terapie

Generalnie przyjmuje się że przy lekkich zaburzeniach jest to 30 sesji treningowych, przy średnich zaburzeniach 60 sesji, natomiast przy ciężkich zaburzeniach może to być nawet 120 sesji treningowych. Przy założeniu że treningi odbywają się 2-3 razy tygodniowo, terapia może trwać od 3 do 12 miesięcy.

Optymalna liczba sesji to 2-3 tygodniowo. Niezbędne minimum to 1 sesja tygodniowo, choć trzeba zaznaczyć, że przy takiej opcji czas terapii może znacząco się wydłużyć. Dłuższych okresów pomiędzy sesjami treningowymi nie stosuje się ze względu na brak zauważalnych postępów.

Wystąpienie pierwszych dłuższych efektów terapii jest sprawą dosyć indywidualną i mocno zależy od krzywej uczenia się danej osoby. Zazwyczaj jednak pierwszych efektów można spodziewać się już po 10-15 sesjach treningowych, tj. po 5-6 tygodniach przy założeniu 2-3 sesji tygodniowo.

Krótsze efekty sesji treningowych mogą wystąpić już po 2-3 sesji i mogą się utrzymywać do 2 godzin.

Tak, efekty treningów są trwałe pod warunkiem przeprowadzenia odpowiedniej ilości sesji treningowych. Metoda neurofeedback polega na uczeniu się pożądanych wzorców fal mózgowych stosując system nagradzania i wielokrotnych powtórzeń. Tak więc metoda ta nie różni się wiele od nauki innych dowolnych umiejętności takich jak np. nauka języków obcych czy gry na instrumencie, gdzie biegłość osiąga się przez systematyczność i wielokrotne powtórzenia. Sukces terapii neurofeedback zależy więc od systematyczności i ciągłości treningów.

Nie są wymagane specjalne przygotowania do sesji treningowej neurofeedback, jednak należy zastosować się do poniższych wskazówek:

• Na 2-3 godziny przed treningiem nie spożywamy produktów pobudzających takich jak: kawa, zielona herbata, yerba mate, napoje energetyczne, alkohol
• Przed treningiem dobrze jest spożyć posiłek tak żeby żołądek nie był pusty. Nie należy również za bardzo się objadać, ponieważ istnieje możliwość że będziemy senni podczas treningu.
• Nie stosować żadnych odżywek czy lakierów na włosy. Lakier czy odżywka na włosach może spowodować trudności w uzyskaniu dobrej jakości sygnału z elektrod.
• W trakcie sesji treningowej należy wyłączyć telefon komórkowy

Tak, oczywiście. Zdrowa osoba jak najbardziej może uczęszczać zarówno na treningi neurofeedback jaki i na treningi biofeedback. Jeżeli jesteś studentem lub uczniem i przygotowujesz się do ważnego egzaminu czy matury, możesz zwiększyć swoje możliwości koncentracji uwagi i pamięci. Jeżeli jesteś osobą która pracuje w stresującym środowisku, pod presją czasu, możesz nauczyć się jak lepiej radzić sobie ze stresem, jak szybko i efektywnie się relaksować oraz przełączać się pomiędzy różnymi stanami mentalnymi, co jest bardzo istotne podczas pracy w dynamicznym, zmieniającym się środowisku. Tego typu treningi polecane są w szczególności dla kadry zarządzającej, dyrektorów, pracowników korporacyjnych oraz osób które wykonują niebezpieczną pracę. Kolejną grupą zdrowych osób, która może odnieść korzyści  z treningów neurofeedback oraz biofeedback są sportowcy. Dla tej grupy polecane są treningi „Peak Performance” czyli treningi umożliwiające poprawę wyników sportowych. W dzisiejszych czasach w wielu sportach niemalże osiągnięto granice fizycznych możliwości, dlatego też w dużej mierze zawody wygrywa się dzięki odpowiedniemu przygotowaniu umysłowemu. Innym ciekawym zastosowaniem metody neurofeedback jest nauka tzw. „uważności”. Jeżeli jesteś zainteresowany zwiększeniem swojej obecności „tu i teraz”, czyli praktykowaniem medytacji mindfulness lub jesteś ogólnie zainteresowany medytacją i wyciszeniem, neurofeedback może Tobie pomóc w osiąganiu tego typu stanów.

Dolna granica wieku wynosi ok. 5-6 lat. Treningów dzieci młodszych w zasadzie się nie wykonuje ze względu na duży rozrzut referencyjnych danych statystycznych w tej grupie wiekowej.  Natomiast jeżeli chodzi o górną granicę wieku to takiej granicy nie ma. Należy jednak zaznaczyć, że wraz z wiekiem zdolność mózgu do zmian się zmniejsza, dlatego też osoby starsze mogą wymagać większej liczby sesji treningowych do osiągniecia takiego samego wyniku co osoba młoda.

Terapia neurofeedback jest metodą bezinwazyjną, stąd w metodzie tej występuje niewiele przeciwskazań. Oczywiście metoda ta nie stanowi panaceum na wszystkie zaburzenia czy dolegliwości, dlatego też należy mieć na uwadze następujące rzeczy:

• Osoby leczące się neurologicznie powinny uzyskać zgodę swojego lekarza neurologa odnośnie braku przeciwskazań do terapii neurofeedback
• W przypadku silnych chorób psychicznych takich jak: silna depresja, schizofrenia, próby samobójcze, manie, ostre zespoły obsesyjno-kompulsywne, terapia może być prowadzona wyłącznie w warunkach klinicznych
• Jeżeli pacjent jest w trakcie terapii farmakologicznej, to zazwyczaj nie stanowi to przeszkody dla treningów neurofeedback, jednakże to lekarz prowadzący podejmuje decyzję o ewentualnym zmniejszeniu dawek lekarstw w trakcie postępów treningów neurofeedback.
• W przypadku osób, u których występuje epilepsja, należy sprawdzić fotowrażliwość. Jeżeli taka występuję to można prowadzić treningi neurofeedback, ale wyłącznie z zastosowaniem dźwiękowego lub haptycznego systemu nagradzania.
• Dolna granica wieku wynosi ok. 5-6 lat. Treningów dzieci młodszych w zasadzie się nie wykonuje ze względu na duży rozrzut referencyjnych danych statystycznych w tej grupie wiekowej.

Tak, neurofeedback można stosować z innymi terapiami takimi jak:

• Terapia psychologiczna
• Zajęcia logopedyczne
• Terapie ruchowe
• Terapie ręki
• Integracja sensoryczna
• Zajęcia relaksacyjne

Równoległe stosowanie treningów neurofeedback z inną terapią często powoduje przyśpieszenie postępów w stosunku do sytuacji gdzie wykorzystywana byłaby wyłącznie jedna z metod.

Montaż elektrod jest bezbolesny. Elektroda mocowana jest za pomocą hipoalergicznej pasty przewodząco-klejącej, która konsystencją i kolorem przypomina zwykły klej do papieru dla dzieci i jest bezzapachowa. Po zakończonym treningu pozostałe resztki pasty zmywane są za pomocą nawilżonej chusteczki nie zostawiając śladów.

QEEG jest skrótem od Quantitative Electroencephalography, czyli elektroencefalografia ilościowa. Przekładając to na prostszy język, QEEG jest serią pomiarów elektrycznej aktywności mózgu (fal mózgowych) z kilkunastu lub kilkudziesięciu obszarów głowy. Standardowo pomiaru dokonuje się w 20 punktach przy oczach zamkniętych, oczach otwartych i przy wykonywaniu różnych zadań (czytanie, liczenie, uważne słuchanie, wyszukiwanie wzorców, itp.). Zebrane dane przetwarzane są za pomocą zaawansowanych algorytmów i na tej podstawie otrzymujemy rozkład fal mózgowych w zależności od lokalizacji, dlatego często QEEG nazywane jest „mapą mózgu”. Porównując otrzymane mapy z danymi normatywnymi i wzorcami fal możemy określić w których obszarach mózgu występują anomalie i z jakimi zaburzeniami mogą one być związane. Jeżeli zaburzenia te występują w rzeczywistości, to stanowi to podstawę do rozpoczęcia terapii neurofeedback.

Biofeedback jest bardziej ogólnym pojęciem, natomiast neurofeedback jest szczególnym przypadkiem biofeedback-u.

Biofeedback jest to biologiczne sprzężenie zwrotne czyli dostarczanie trenującej osobie informacji zwrotnej o zmianach parametrów fizjologicznych organizmu.

Generalnie wyróżniamy następujące rodzaje biofeedback-u:

• EEG biofeedback (neurofeedback) – aktywność elektryczna mózgu
• HEG biofeedback – kolor (natlenienie) krwi
• HRV biofeedback – zmienność rytmu serca
• GSR biofeedback – przewodzenie skóry
• RESP biofeedback – rytm oddechu
• EMG biofeedback – napięcie mięśniowe
• TEMP biofeedback – temperatura ciała

Profil stresu jest badaniem mającym na celu sprawdzenie jak organizm radzi sobie ze stresem, a więc jak wygląda odpowiedź na bodziec stresujący i jak wygląda czas powrotu do poziomu wyjściowego. Profil składa się z kilku etapów, podczas których sprawdza się reakcje badanej osoby na różne rodzaje stresu. Dzięki temu możemy sprawdzić czy prawidłowo reagujemy na stres, a jeżeli tak nie jest to profil stresu wskaże obszary z którymi mamy problem. Osoby, które narażone są na długotrwały stres lub czują się zestresowane i nie radzą sobie z tym polecam wykonanie profilu stresu. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, polecam treningi biofeedback (EEG, HRV, GSR, RESP), dzięki którym możemy zwiększyć swoją odporność na stres, nauczyć się lepiej na niego reagować oraz opanować techniki skutecznego relaksu.